TransAnatolie Welcomes You  to Turkey TransAnatolie Tour

 

 

 

En  Fr  De  Nl  Be  Tr

Home ] Up ] TransAnatolie Turlari ] Hizmetler ] Seyahat Ürünleri ] Biz Kimiz ] İletişim ] Rezervasyon ] İçerik ]
Kültür ve Medeniyet

 

Up
Medeniyetlerin Kökü
Medeniyetin Doğuşu
İnanç ve Evrim
Unesco ve Geleneğin Ustaları
Hacıvat ve Karagöz
Niçin Şiir
Divan Şiiri, Tasavvuf ve Laiklik

  Kültür (Birikim) ve Medeniyet

Kültür ve Medeniyet Farkı

Kültür kelimesinin çeşitli mânaları vardır. Aslında Lâtince'de "toprağı işleme" demek olan bu tâbir, sonraları Batı Avrupa dillerinde kazandığı "yüksek umûmî bilgi" mânası ile Türkçe'ye de girmiştir. Kültür sözü biraz daha hususîleştirilerek şu tâbirlerde de kullanılmaktadır: İbtidaî kültür, ileri kültür, beşerî kültür, teknik kültür, yerleşik kültür, aşiret kültürü, kültür kavim-leri-tabiat kavimleri vb... Fakat bu deyimlerde de "kültür"ün mânası, gereği kadar açık değildir. Başta sosyologlar ve sosyal psikologlar olmak üzere, umumiyetle kültür tarihçilerince "kültür" kelimesinin ilmî yönden ifade ettiği kavram aşağıdaki şekillerde belirlenmeğe çalışılmıştır:

-Bilgiyi, îmanı, san'atı, ahlâkı, hukuku, örf-âdeti ve insanın cemiyetin bir üyesi olması dolayısiyle kazandığı diğer bütün maharet ve itiyatları ihtiva eden mürekkep bir bütün. (E. B. Taylor)

-Bir topluluğun yaşama tarzı. (C. Wiesler)

-Atalardan gelen maddî-manevî değerler yekûnu. (E. Sapir)

-İnsanın tabiatı ve kendini idare etme yolu ile bizzat meydana getirdiği eser. (A. Young)

-Bir toplulukta örf ve âdetlerden, davranış tarzlarından, teşkilât ve tesislerden kurulu ahenkli bütün. (R. Thurnwald) [1.].

-Umûmî olarak inançlar, değer hükümleri, örf ve âdetler, zevkler, kısaca insan tarafından yapılmış ve yaratılmış herşey. (A. K. Kohen)

-Bir millet fertlerinin iştirak hâlinde bulunduğu manevî hayat. (F. A. Wolf)[2.]

A.Vierkand şöyle der: "Bir yabancı, bir kabilenin hudutlarını âdet ve yalayış şekillerinin değişmesi ile kavrar; giyinmenin ve süslenmenin başkabir tarzı, ev eşyalarının ayrılıkları, başka silâhlar, yeni şarkılar, danslar vb... Diğer taraftan bütün bunlar aynı kabilenin kültüründe değişmez" [3.].

Görüldüğü üzere, bu tariflerde dikkati çeken ortak noktalardan biri "kültür"ün daha ziyâde her topluluğun kendine mahsus yaşayış ve davranış tarzı olmasıdır. Kültürün bu mânası Z. Gökalp tarafından yapılan tarifte daha da açık olarak belirmektedir: "Kültür (hars), bir milletin dinî, ahlâkî, hukukî, muakalevî (intellectuel), bediî (estetique), lisanî, iktisadî, fennî (thecni-que) hayatlarının ahenkli mecmuasıdır" [4.].

Demek ki, belirli bir topluluğa âit sosyal davranış ve teknik kuruluşlar "kültür"ü meydana getirmektedir.

Medeniyet ise başka bir mâna taşır. Medeniyet milletlerarası ortak değerler seviyesine yükselen anlayış, davranış ve yaşama vasıtaları bütünüdür[5.]. Bu ortak değerlerin kaynağı kültürlerdir. Meselâ "Batı medeniyeti" denildiği zaman, din bakımından Hıristiyan toplulukların manevî-sosyal değerleri ile, müsbet ilme dayalı teknik anlaşılır. Halbuki Batı medeniyetine bağlı milletlerden herbiri ayrı bir kültür topluluğudur: Müsbet ilim sahasında benzer anlayış içinde olmalarına, "teknik"i ortaya koyma ve kullanmada birbirlerine yakın yollar takip etmelerine rağmen, bu milletler başka başka diller konuşurlar; âdetleri, gelenekleri, ahlâk telâkkileri, edebiyatı (şiiri, mecazı, hattâ latifeleri), masalları, destanları, güzel san'atları, folkloru ve hattâ giyinişleri bir değildir. Hattâ, hepsi de Hıristiyan inancı içinde bulunmakla beraber din karşısındaki tutumları da farklıdır. İşte bu ayrı ayrı inanış, eğilim, düşünce, kullanış ve davranış tarzları her milletin kültür unsurlarını teşkil eder. O hâlde her topluluk bir kültür sahibidir; diğer bir deyişle, her kültür ayrı bir topluluğu temsil etmektedir. Türk milleti de dili, töresi, dini, hukuku, düşüncesi ve hâdiseler karşısındaki husûsî davranışları ile asırlardan beri yaşamakta olduğuna göre bir millî Türk kültürü mevcut demektir.

Buraya kadar yazdıklarımızdan şu neticeleri çıkarmak mümkündür:

1. Kültür, karakter bakımından "husûsî", medeniyet "umûmî" dir.

2. Medeniyet, kültürlerden doğar.

3. Bir kültürün varlığı bir milletin mevcudiyetini veya bir topluluğun varlığı bir kültürün mevcudiyetini gösterir.

Kültürün doğuşunda, aşağıda görüleceği gibi coğrafî durum ve insan unsuru başlıca rol oynadığından ve topluluklar ancak yaşadıkları bölge şartlanılın etkisi altında kendi kültürlerini kurabileceklerinden, çeşitli kültürler arasında ilerdik, yükseklik vb. gibi, ayırımlar yapmak, bazılarını üstün, bazılarını ibtidaî saymak ilmî anlayışa uygun düşmez. Bu gibi hükümlere, ancak, tek bir kültürün tarih içinde seyrinde müşahede edilen gelişmeler açısından, yâni aynı kültürün çeşitli devreleri birbiri ile karşılaştırılırken gidilebilir. Zira kültürler de, temsil ettikleri cemiyetle birlikte, zaman ve çevre icaplarına uyarak, bizzat sosyal değerler ortaya koyma veya dış tesir yolu ile gelişirler. Şu şartla ki, her kültür öz vasfını kaybetmez. "Ana-kültür kalıbı" belirli bir karakter hâlinde devam edip gider.

Bu tarihî-sosyal gelişmeyi gözden kaçıran bir kısım Avrupa fikir adamı ve bilgini bazı yanlış "sınıflandırma"lar yapmışlar, kendi kültürlerini yüksek ve üstün, diğerlerini geri ve ilkel sayarak; işi, kültür ile medeniyeti aynı şey kabul edecek kadar ileri götürmüşlerdir. Onlara göre, gerçek kültür Batı medeniyetinden ibarettir ki, bunun da esası "köylü kültürü", yâni tarıma dayalı "yerleşik" hayattır. Nitekim aşağıdaki teoriler bu temele oturtulmuştur.


Dipnotlar

1 - Tafsilat için bk. M. Turhan, Kültür Değişmeleri, s. 27-36; M. Eröz, İktisat Sosyolojisine Başlangıç, s.83 vd.

2 - M İzzet, Milliyetçilik Nazariyeleri, s. 144,

3 - Bk. Sosyoloji Dergisi, III, s. 174

4 - Z. Gökalp, Türkçülüğün Esasları, s. 30; aynı görüşü paylaşan B. Malinowski, .b...'nin düşüncesi için bk. M. Eröz, ayn. esr., s. 86-90.

5 - Arapça'da aslen şehir mânasındaki "medine" sözünden üretilmiş olan "medeniyet" tâbiri, lügat manasıyla "şehirlilik" demektir ve "bedevi" (çöl halkı, göçebe)'nin zıddı olarak kullanılmıştır. Böylece de, -herbiri kendi kabile hayatını sürdüren çöl halkına karşılık-, çeşitli soy, dil, din ve gele-noklere sahip kütlelerin doldurduğu şehirde gelişen yaşayış birliğini ifade etmiştir. Dolayısiyle sosyal gerçeğe uygun bir deyimdir.


 

 

Prof. Dr. İbrahim Kafesoğlu
Türk Milli Kültürü, Heddam
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

Home ] Up ] Medeniyetlerin Kökü ] Medeniyetin Doğuşu ] İnanç ve Evrim ] Unesco ve Geleneğin Ustaları ] Hacıvat ve Karagöz ] Niçin Şiir ] Divan Şiiri, Tasavvuf ve Laiklik ]

Mail to  info[at]transanatolie.com with questions or comments about this web site.
Copyright © 1997 TransAnatolie. All rights reserved.
Last modified: 2016-08-27
 
Explore the Worlds of Ancient Anatolia and Modern Turkey by TransAnatolie Tour: Ancient Anatolia Explorer, Asia Minor Explorer, Turkey Explorer; Cultural Tour Operator, Biblical Tour Operator, Turkish Destinations, Cultural Tours to Turkey, Biblical Tours to Turkey, Health and Cultural Tours to Turkey, Thermal, Thalasso Holidays in Turkey,  Archaeological Tours to Turkey, Historical Tours to Turkey, Cultural Heritage Tours to Turkey, Cultural Tours to Turkey, Hobby Eco and Nature Tours Holidays to Turkey,  Beach and Plateau Holidays in Tuirkey, Anatolian Civilizations, Ancient Cultural Museums in Turkey, Top Turkish Museums, Museums in Turkey, Anatolian Civilizations Museum, Istanbul Archeological Museum, Ephesus Museum, Mevlana Museum, Topkapi Museum, Museum of Topkapi Palace, Turkish Cities, Turkish Destinations, Ancient Cities in Turkey, Ancient Anatolian Cities, Turkey in Brief, Turkish Culture, Turks, Turkish Language, Turkish Philosophers....Circuits culturels en Turquie, Excurcions en Turquie, Vacances en Turquie, Circuits de Culture en Turquie, Circuits de Croyance en Turquie, Turquie, Villes Antiques en Turquie, Musees en Turquie, Empires Turcs, Revolution de Mustafa Kemal Ataturk, Turquie d'Ataturk, Culturele Tours in Turkije, Rondreizen in Turkije, Reizen naar Turkije, Culturele Rondreizen naar Turkije, Vakanties in Turkije, Groepsreizen naar Turkije, Turkije, Turkse  Geschiedenis, Geschiedenis van Turkije, Oude Steden in Turkije, Oude Beschavingen, Oude Anatolische Beschavingen, Turkse Steden, Turkse Musea, Musea in Turkije, Turkse Steden, Overzicht van Turkije, Turkije in het Kort, Turks, Turkse Taal, Turkse Gescheidenis, Osmaanse Rijk, Ottamaanse Rijk, Gezondheid Tours Vakanties in Turkije, Geloof Tours in Turkije, Culturele Tour Operator, Turkije Specialist 
 
The Associaten of Turkish Travel Agencies