TransAnatolie Welcomes You  to TurkeyOntdek Turkije via TransAnatolie Tour

 

 

 

En  Fr  De  Nl  Be  Tr

Liberalisatie

 

Up

Politieke en economische liberalisatie in Turkije na de Tweede Wereldoorlog
   

Na de Tweede Wereldoorlog zorgde een combinatie van interne en externe druk voor een radicale politieke koerswijziging. Binnenlands was de onvrede over het regime sterk gegroeid. Boeren, arbeiders en ambtenaren verweten de regering hun verlies aan koopkracht, de ondernemers die hun welvaart aan hun relaties met de politiek te danken hadden, begonnen die afhankelijkheidsrelatie als steeds knellender te ervaren en iedereen klaagde over het drukkende politieke systeem, dat geen enkele ruimte bood voor debat. Buiten Turkije zag de wereld na 1945 er totaal anders uit: was Turkije voor de oorlog een van de vele autoritaire, door militairen geleide, staten in Europa geweest, na de oorlog was dit model een reliek uit het verleden. Behalve Turkije, kenden alleen Spanje en Portugal nog een vergelijkbaar politiek systeem. In de rest van Europa (en de wereld) waren het nu het Amerikaanse model van vrije markt en democratie en het communistische Sovjetmodel die om de hegemonie streden. In Turkije, waar het communisme vanwege zijn associatie met atheïsme en met de oude vijand Rusland weinig aantrekkingskracht had, keken steeds meer mensen naar de Verenigde Staten als het land van de toekomst.

De interne en de externe druk brachten de regering- İnönü ertoe om voorzichtig met politieke oppositie te experimenteren. In 1946 werd de vorming van de Democratische Partij (Demokrat Parti) toegestaan, die geleid werd door dissidenten die uit de Volkspartij waren gezet of getreden. İnönü’s idee dat deze oppositie als een veiligheidsklep zou functioneren, maar de machtspositie van de Volkspartij uiteindelijk niet zou aantasten, bleek een illusie. In de eerste echt vrije verkiezingen van mei 1950 won de nieuwe partij een overweldigende meerderheid in het parlement. İnönü trad na veertien jaar als premier en twaalf jaar als president terug en werd leider van de oppositie.

De DP en zijn directe opvolgers (de Gerechtigheidpartij – Adalet Partisi – tussen 1961 en 1980 en de Moederlandpartij - Anavatan Partisi - en Partij van het Juiste Pad - Doğru Yol Partisi- na 1983) hadden een wezenlijk ander karakter dan de oude Volkspartij. Ze werden niet, zoals de laatste, gedomineerd door bureaucraten en (ex-)officieren. Het waren en zijn coalities die belangen vertegenwoordigden van het platteland, kleine traditionele ondernemers en de groeiende industriële sector. De dominante figuren in dit politieke blok waren tussen 1950 en 1960 premier Adnan Menderes en president Celal Bayar. Van 1965 tot 1980 en opnieuw tussen 1993 en 2000 was het Süleyman Demirel en tussen 1983 en zijn dood tien jaar later was het Turgut Özal. Deze massapartijen die een liberaalkapitalistische visie op de economie combineerden met conservatieve culturele opvattingen en een fel anticommunisme, konden in het naoorlogse Turkije over het algemeen rekenen op tussen de veertig en vijftig procent van de stemmen. Atatürks oude partij, de Republikeinse Volkspartij en zijn afstammelingen na 1983, de Populistische Partij (Halkçı Parti), Sociaal-democratische Partij (Sosyal Demokrat Parti) en de Partij van Democratisch Links (Demokrat Sol Partisi) kregen meestal tussen de 25 en 40 procent van de stemmen, onder andere doordat zij gesteund werden door de Alevitische gemeenschap. Voor de jaren zeventig vertegenwoordigde de Volkspartij vooral de belangen van de staatsbureaucratie.
 
Vanaf de jaren zeventig schoof de partij onder zijn nieuwe leider en opvolger van de oude İsmet, Bülent Ecevit, op naar een positie links van het midden.

De Democraten geloofden heilig in de zegeningen van de vrije markt en ze moedigden de particuliere sector aan waar zij konden. Met Amerikaanse steun kwam er een investeringsgolf op gang, met name in de landbouw. In de vroege jaren vijftig deed de tractor massaal zijn intrede op het Turkse platteland en werd het bebouwde areaal drastisch uitgebreid. Voor 1950 had de Volkspartij vooral geïnvesteerd in spoorwegen, maar de DP verlegde het accent naar wegenaanleg.

Het platteland werd voor het eerst ontsloten. Dit verbreedde de horizon van de dorpelingen, gaf hun meer afzetmogelijkheden en moedigde de mobiliteit aan. De economische politiek van de Democraten was echter vaak ook roekeloos en ongecoördineerd en in de loop der jaren leidde dit tot hoge inflatie, devaluatie en het ontstaan van een zwarte markt. Toen hiertegen in de late jaren vijftig de oppositie steeds sterker werd, werd het bewind van Menderes en de zijnen steeds onderdrukkender.

Menderes’ opvolgers tussen 1961 en 1980, in de eerste plaats Süleyman Demirels Gerechtigheidpartij, hielden vast aan een kapitalistisch ontwikkelingsmodel, maar combineerden dit met economische planning in de vorm van vijfjarenplannen. Het belangrijkste aspect van het beleid was de importsubstitutie industrialisatie. De regering bevorderende de ontwikkeling van oligopolieën, waarbij per sector twee of drie bedrijven de mogelijkheid kregen in de vorm van joint ventures met Europese of Amerikaanse producenten fabrieken voor consumentengoederen (radio’s, ijskasten, auto’s, frisdrank) neer te zetten die hun producten kwijt konden op de interne markt, die tegelijk afgeschermd werd tegen buitenlandse concurrentie. Deze protectionistische politiek maakte het de industrie ook mogelijk de arbeiders relatief hoge lonen te betalen om daarmee een afzetmarkt te genereren.

Het algemene, en door de koude oorlog gestimuleerde, anticommunistische en antilinkse klimaat maakte het moeilijk om tot de oprichting van vakbonden te komen. Tot na de Tweede Wereldoorlog bleven ze in Turkije verboden en toen er in 1947 eindelijk een vakcentrale werd opgericht, was dat er een naar apolitiek Amerikaans model (Türk- İş), die uitdrukkelijk was bedoeld om links de wind uit de zeilen te nemen. Binnen de vakbeweging groeide de roep om een “echte”, socialistisch georiënteerde vakcentrale. Die kwam erin 1967 toen een aantal bonden uittrad en een rivaliserende vakcentrale oprichtte: D İSK. Vanaf dat moment was er sprake van felle concurrentie tussen de beide bonden.

De houding van de Democraten en hun opvolgers ten opzichte van de onofficiële, niet door de staat gecontroleerde, Islam was een stuk minder vijandig dan die van de Republikeinse Volkspartij was geweest. Ze lieten ruimte voor publieke uitingen van religieuze sentimenten, heropenden de heiligengraven en profiteerden openlijk van de steun van mystieke broederschappen. Vanaf de jaren zestig kwam de politieke en economische macht steeds meer in handen van mensen met een provinciale, of zelfs een plattelandsachtergrond (zoals bijvoorbeeld Demirel en Özal) en voor hen waren religie en moderniteit niet langer onverenigbare grootheden, zoals zij voor de positivistisch geïnspireerde Kemalisten waren geweest. De “terugkeer van de Islam” in het straatbeeld en in het discours werd door grote delen van de secularistische intelligentsia, de bureaucratie en het leger als bedreigend ervaren, maar in feite werden de seculiere grondslagen van de republiek niet aangetast. Van een terugkeer naar bijvoorbeeld islamitische rechtspraak was geen sprake.

 

   

TransAnatolie Tour

 
 

 

   

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

Home ] Up ]

Mail to info[at]transanatolie.com with questions or comments about this web site.
Copyright © 1997 TransAnatolie. All rights reserved.
Last modified: 2016-08-27
 
Explore the Worlds of Ancient Anatolia and Modern Turkey by TransAnatolie Tour: Ancient Anatolia Explorer, Asia Minor Explorer, Turkey Explorer; Cultural Tour Operator, Biblical Tour Operator, Turkish Destinations, Cultural Tours to Turkey, Biblical Tours to Turkey, Health and Cultural Tours to Turkey, Thermal, Thalasso Holidays in Turkey,  Archaeological Tours to Turkey, Historical Tours to Turkey, Cultural Heritage Tours to Turkey, Cultural Tours to Turkey, Hobby Eco and Nature Tours Holidays to Turkey,  Beach and Plateau Holidays in Tuirkey, Anatolian Civilizations, Ancient Cultural Museums in Turkey, Top Turkish Museums, Museums in Turkey, Anatolian Civilizations Museum, Istanbul Archeological Museum, Ephesus Museum, Mevlana Museum, Topkapi Museum, Museum of Topkapi Palace, Turkish Cities, Turkish Destinations, Ancient Cities in Turkey, Ancient Anatolian Cities, Turkey in Brief, Turkish Culture, Turks, Turkish Language, Turkish Philosophers....Circuits culturels en Turquie, Excurcions en Turquie, Vacances en Turquie, Circuits de Culture en Turquie, Circuits de Croyance en Turquie, Turquie, Villes Antiques en Turquie, Musees en Turquie, Empires Turcs, Revolution de Mustafa Kemal Ataturk, Turquie d'Ataturk, Culturele Tours in Turkije, Rondreizen in Turkije, Reizen naar Turkije, Culturele Rondreizen naar Turkije, Vakanties in Turkije, Groepsreizen naar Turkije, Turkije, Turkse  Geschiedenis, Geschiedenis van Turkije, Oude Steden in Turkije, Oude Beschavingen, Oude Anatolische Beschavingen, Turkse Steden, Turkse Musea, Musea in Turkije, Turkse Steden, Overzicht van Turkije, Turkije in het Kort, Turks, Turkse Taal, Turkse Gescheidenis, Osmaanse Rijk, Ottamaanse Rijk, Gezondheid Tours Vakanties in Turkije, Geloof Tours in Turkije, Culturele Tour Operator, Turkije Specialist 
 
The Associaten of Turkish Travel Agencies